Friday, 30 March 2012

[CCGU] CLI căn bản

CLI là gì?

Command-line interface.
Interface là gì? tớ sẽ giải thích 1 cách dễ hiểu chứ không đảm bảo đúng hay chính xác :D
Interface là cách các đối tượng giao tiếp với nhau.Ở đây ta xét 1 đối tượng là người, 1 đối tượng là chương trình máy tính.

Có 2 loại Interface thường được nhắc đến là GUI và CLI (để ý chữ I ở cuối).
GUI = graphical user interface : người dùng và chương trình giao tiếp với nhau thông qua các nút bấm, hình ảnh ... Tiêu biểu nếu người dùng đồng ý thì bấm vào nút OK, không thì bấm nút Cancel


CLI = command-line interface: người dùng và chương trình giao tiếp với nhau thông qua các dòng lệnh (text). VD: nếu người dùng đồng ý thì gõ vào phím y rồi nhấn enter, không thì bấm phím n rồi gõ Enter



terminal - shell - console - TTY
phân biệt cụ thể các khái niệm này không thực sự đơn giản và dễ bị nhầm lẫn.
Ở đây chỉ nói đến terminal, thứ mà chúng ta cần để thực hiện loạt bài viết này.

Terminal /´tə:minəl/ (tơ mi nờl)
là thiết bị cuối - thiết bị cuối cùng của đường dây. Thiết bị này được dùng vào thời mà những chiếc máy tính còn đắt đỏ. Một terminal chỉ có bàn phím (input) và màn hình (output). Cái mà ngày nay chúng ta hay gọi là terminal chạy trên máy tính thực chất là "virtual terminal" - terminal ảo. Các hệ điều hành nhân Linux đều trang bị sẵn các virtual terminal (từ giờ gọi là terminal cho ngắn).
Các terminal phổ biến như: GNOME Terminal, Konsole, rxvt, terminator...

Mở terminal lên như thế nào?
thường thì bấm ALT-F2 rồi gõ vào tên chương trình terminal của bạn. Ví dụ gnome-terminal hay konsole ...
Hoặc vào menu > Accesories > Terminal
Hoặc bấm tổ hợp Ctrl Alt T (tổ hợp mặc định của Ubuntu)
(nếu những cách trên không được, tốt nhất là hỏi ai biết và nhờ người ta làm giúp - việc này cực dễ với người đã biết nhưng đôi lúc lại là cản trở lớn nhất cho người mới dùng)


Các khái niệm về shell, console, tty sẽ được nói đến sau, khi bạn đã biết "terminal" là cái gì.


Sau khi đã mở được terminal ra rồi thì bài học của chúng ta thực sự bắt đầu với các câu lệnh. Hãy cẩn thật, bạn có thể sẽ bị nó mê hoặc ^^

Trước khi kết thúc, hãy nhớ khái niệm quan trọng cuối cùng sau:
command - câu lệnh:
Một câu lệnh thường có cấu trúc như sau:
command -option arguments
lệnh -tùychọn thamso1 thamso2
 ví dụ
ls -l /etc/
grep -i ROOT /etc/passwd
 Bài tiếp theo:

Các câu lệnh để tìm hiểu các câu lệnh @@